ไมเกรน คลื่นไส้ อาเจียน

ไมเกรน คลื่นไส้ อาเจียน

ไมเกรน เป็นโรคปวดหัวที่พบได้บ่อย นอกจากลักษณะเด่นชัดของโรคที่เป็นอาการปวดหัวแล้วนั้น ยังมีอาการร่วมที่มักพบได้บ่อยกว่า 80% คือ อาการคลื่นไส้ และอีกกว่า 40% คืออาการอาเจียน หรือบางทีมาแพ็คคู่พร้อมกันเลยก็ได้ ซึ่งอาการที่เกิดนี้สร้างผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันให้แก่ผู้ป่วยเป็นอย่างมาก โดยอาการคลื่นไส้อาเจียนนี้สามารถเกิดได้ก่อนหรือหลังอาการปวดหัวก็ได้เช่นกัน

.

ทำไมถึงคลื่นไส้แล้วอยากอาเจียนตอนเป็นไมเกรน?

สำหรับอาการคลื่นไส้ อาเจียน ในไมเกรนที่ชาวไมเกรนอย่างเราๆ เป็นกันนั้น เกิดจากที่สมอง เมื่อได้รับสัญญาณวงจรการปวดมาแล้ว มันจะเข้าไปกระตุ้น ศูนย์บัญชาการที่ควบคุมอาการคลื่นไส้อาเจียนที่อยู่บริเวณก้านสมองของเราให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ด้วยนั้นเอง นอกจากนี้ผู้เชี่ยวชาญยังกล่าวอีกว่า อาการคลื่นไส้อาเจียนนี้ ยังเป็นอีกหนึ่งสัญญาณหนึ่งที่กำลังบอกว่า ปวดไมเกรนครั้งนี้ จะมีอาการปวดอย่างรุนแรง เราชาวไมเกรนนี่กำยาแก้ปวดในมือไว้ให้แน่น

.

สารสื่อประสาท ตัวการที่ส่งสัญญาให้เกิดคลื่นไส้ อาเจียน: 

อย่างที่กล่าวว่าในตอนต้นว่า เวลาปวดไมเกรน จะมีตัวกระตุ้นไปที่ศูนย์ควบคุมอาการคลื่นไส้ที่ก้านสมอง ตัวกระตุ้นนั้นกล่าวคือ สารสื่อประสาท ที่มีชื่อว่า โดปามีนและเซโรโทนิน

.

โดปามีน: โดปามีนเป็นสารสื่อประสาทอีกชนิดหนึ่งที่ถูกสร้างมาจากไฮโปทาลามัส (Hypothalamus) เกี่ยวข้องกับการควบคุมความสุข แรงจูงใจ และการเคลื่อนไหว โดยจากการศึกษาแล้วพบว่า ระหว่างที่ไมเกรนกำเริบนั้น จะส่งผลให้ระดับโดปามีนในสมองหลั่งมากกว่าปกติ จึงทำให้เกิดอาการง่วงหงาวหาวนอน เพลีย และคลื่นไส้อาเจียน ซึ่งจะเรียกได้ว่าเป็นตัวการสำคัญที่ทำให้เกิดอาการที่แสนทรมานนี้

เซโรโทนิน: เซโรโทนินเป็นสารสื่อประสาทที่ควบคุมการทำงานต่าง ๆ ของสมองและระบบประสาท ไม่ว่าจะเป็นกระบวนการคิด พฤติกรรม และอารมณ์ (คนเป็นซึมเศร้า สารตัวนี้แหละที่ทำงานผิดปกติจึงทำให้เกิดภาวะซึมเศร้าได้) และกระบวนการทำงานของร่างกายอย่างระบบการย่อยอาหารอีกด้วยโดยระหว่างที่ไมเกรนกำเริบนั้น หลอดเลือดในสมองจะเริ่มขยายตัว เส้นประสาทจะไวขึ้น และยิ่งระดับเซโรโทนินในสมองลดลงมากเท่าไหร่จะยิ่งมีอาการปวดที่มากขึ้นนั้นเอง

.

กลไกสมอง ทีทำให้เกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ในไมเกรน

อาการคลื่นไส้ อาเจียน ที่พบได้บ่อยในไมเกรนนั้น มีจุดเริ่มต้นมาจาก

ก้านสมอง: ก้านสมองเป็นส่วนหนึ่งของสมองที่เชื่อมต่อไขสันหลังกับส่วนที่เหลือของสมอง มีบทบาทสำคัญในการควบคุมการทำงานที่สำคัญ รวมทั้งอาการคลื่นไส้และอาเจียนนี้ด้วย ในช่วงที่เป็นไมเกรน ก้านสมองบางส่วนจะเริ่มทำงาน ส่งผลให้การรับรู้ความเจ็บปวดและความรู้สึกคลื่นไส้ อาเจียน นั้นเอง

ไฮโปทาลามัส: ไฮโปทาลามัสเป็นตุ่มเล็กๆ คล้ายเม็ดถั่วที่อยู่ลึกเข้าไปในสมอง ที่ช่วยควบคุมการทำงานของร่างกายต่างๆ รวมถึงการนอนหลับ ความอยากอาหาร และการผลิตฮอร์โมนต่างๆ ซึ่งเมื่อไมเกรนกำเริบ จะทำให้การทำงานของไฮโปทาลามัสนั้นผิดเพี้ยนไป ส่งผลกระทบโดยตรงกับระบบย่อยอาหารที่ผิดเพี้ยนตามไปด้วย จึงเป็นที่มาของการเกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน

เส้นประสาทเวกัส  Vagus Nerve:เส้นประสาทเวกัสเป็นเส้นประสาทสมองยาวที่เชื่อมต่อสมองกับส่วนต่างๆ ของร่างกาย รวมทั้งระบบย่อยอาหาร มีบทบาทในการควบคุมความรู้สึกคลื่นไส้อาเจียน ในช่วงที่เป็นไมเกรน เส้นประสาทเวกัสอาจไวต่อความรู้สึก ทำให้รู้สึกคลื่นไส้ได้นั้นเอง

.

อาการร่วมอื่นๆ ที่เกิดขึ้นได้กับไมเกรน

นอกจากอาการคลื่นไส้ อาการไมเกรนอาจมาพร้อมกับอาการร่วมอื่นๆ ได้แก่

ปวดหัว: อาการปวดอาจสั่นหรือเต้นเป็นจังหวะและมักเป็นด้านใดด้านหนึ่งของศีรษะ
ความไวต่อแสงและเสียง: แสงจ้าหรือเสียงดังอาจทำให้ความเจ็บปวดแย่ลง
ออร่า: บางคนพบสัญญาณเตือนที่เรียกว่าออร่าก่อนที่จะเริ่มปวดหัว ออร่าอาจทำให้เกิดการรบกวนทางสายตา เช่น การเห็นเส้นซิกแซกหรือจุดบอดชั่วคราว

.

การจัดการอาการคลื่นไส้ในไมเกรน

วิธีบรรเทาอาการคลื่นไส้ อาเจียน ระหว่างเป็นไมเกรน:

  1. พักผ่อนในสภาพแวดล้อมที่สงบ :  หาห้องที่เงียบสงบและมืด ซึ่งคุณสามารถนอนราบได้อย่างสบาย สิ่งนี้สามารถช่วยให้สมองและร่างกายของคุณผ่อนคลาย ลดอาการคลื่นไส้
  2. ใช้การประคบเย็น นำแผ่นประคบเย็นหรือใช้ผ้าชุบน้ำเย็น วางบนหน้าผากหรือคออาจช่วยบรรเทาได้
  3. จิบน้ำปริมาณเล็กน้อย เพื่อป้องกันไม่ให้ร่างกายขาดน้ำ สิ่งสำคัญคืออย่าดื่มมากเกินไปในคราวเดียว เพราะจะทำให้คุณรู้สึกคลื่นไส้มากขึ้น
  4. ทานผลิตภัณฑ์ที่มีส่วนผสมของขิงเช่น ชาขิง ลูกอมขิง หรือน้ำขิง เนื่องจากขิงเป็นยาจากธรรมชาติที่สามารถช่วยบรรเทาอาการท้องอืดรวมถึงอาการคลื่นไส้ อาเจียนได้
  5. หากไมเกรนของคุณมีอาการรุนแรงหรือเกิดขึ้นบ่อยครั้ง แนะนำปรึกษาแพทย์เฉพาะทางระบบประสาทและสมองเพื่อให้แพทย์แนะนำและจ่ายยาป้องกันไมเกรนสำหรับรักษาในการลดความถี่และความรุนแรงลง

.

ยาไมเกรน เมื่อเกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียนร่วม

เมื่อเกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ขณะเกิดอาการปวดหัวไมเกรนเราสามารถทานยาแก้คลื่นไส้ อาเจียน ร่วมกับยาแก้ปวดหัวไมเกรนได้ แต่ทั้งนี้ควรอยู่ภายใต้คำแนะนำของแพทย์เท่านั้น เพราะการซื้อยาทานเองอันตรากว่าที่คิด ได้แก่

ยาต้านอาการคลื่นไส้ อาเจียน: สำหรับยากลุ่มนี้จะมีกลไกการออกฤทธิ์เข้าไปปรับสารสื่อประสาทที่ชื่อว่า โดปามีน ให้หลั่งลดลง เพื่อให้อาการคลื่นไส้ อาเจียน ลดลง ซึ่งยากลุ่มนี้จะมีทั้งยาทาน ยาฉีด และยาแผ่นแปะ ได้แก่

  • Ondansetron (ออนดาเซทรอน) 
  • Metoclopramide (เมโทโคลพราไมด์)
  • Prochlorperazine (โปรคลอเปอราซีน)
  • Triptans ยาแก้ปวดที่จำเพาะกับไมเกรน กล่าวคือยาแก้ปวดที่พัฒนามาเพื่อระงับปวดอาการไมเกรนนั้นเอง จริงๆถูกพัฒนามาเพื่อระงับอาการปวด แต่สามารถช่วยลดอการร่วมที่เกี่ยวข้องได้ด้วย เช่น อาการคลื่นไส้ อาเจียน ลดความไวของสมองต่อแสง ยากลุ่มนี้ส่วนใหญ่จะอยู่ในรูปแบบของยาเม็ด และยาฉีด
  • ยาแก้ปวดกลุ่ม NSAIDs ยากลุ่มนี้อยู่ในชื่อคุ้นหู อย่าง  ibuprofen และ naproxen ออกฤทธิ์ระงับอาการปวด และใช้ในอาการปวดที่เกิดจากไมเกรนได้ รวมถึงอาการร่วมที่เกี่ยวข้องอย่างคลื่นไส้ อาเจียนได้ด้วยนะ มักใช้ในอาการไมเกรนที่ปวดระดับน้อย - ปานกลาง 
  • ยาแก้เวียน เป็นอีกกลุ่มยาที่ช่วยลดอาการคลื่นไส้ อาเจียนระหว่างเกิดไมเกรนได้ โดยตัวยาจะมีกลไลที่จะไปช่วยเปลี่ยนแปลงปฏิกิริยาของสารเคมีบางชนิดในสมองและระบบทางเเดินอาหาร เพื่อทำให้ลดความรู้สึกคลื่นไส้ อาเจียน โดยจะมีทั้งเป็นยาเม็ด ยาเหน็บ และยาน้ำ ได้แก่
    • Dimenhydrinate (ไดเมนไฮดริเนต)
    • Promethazine (โปรเมทาซีน)
กลับไปยังบล็อก

บทความอื่นที่คุณอาจสนใจ

โรคไมเกรน มักเป็นที่รักของโรคอื่น

โรคไมเกรน มักเป็นที่รักของโรคอื่น

เข้าชม 32 ครั้ง

นอกจากอาการปวดศีรษะแล้ว โรคปวดศีรษะไมเกรนยังอาจเพิ่มโอกาสการเกิดโรคร่วมอื่นๆ ได้อีก เช่น ภาวะซึมเศร้า โรควิตกกังวล โรคลมชัก โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคเบาหวาน โรคความดันโลหิตสูง การศึกษาพบว่าผู้ป่วยโรคปวดศีรษะไมเกรนมีความเสี่ยงในการเกิดโรคร่วมเหล่านี้เพิ่มขึ้น 10-20%

สัญญาณเตือน ว่าคุณเป็นโรคนอนไม่หลับ

สัญญาณเตือน ว่าคุณเป็นโรคนอนไม่หลับ

เข้าชม 18 ครั้ง

โรคนอนไม่หลับ (Insomnia) คือภาวะที่ผู้ป่วยมีอาการนอนไม่หลับ หรือหลับไม่สนิท และใช้เวลานานมากกว่า 20 นาทีถึงจะนอนหลับ สาเหตุหลักๆ มักจะมาจากความเครียด ความกังวล คิดมาก ระยะยาวจะกระทบต่อความคิด ความทรงจำ ภูมิคุ้มกัน กรณีที่เกิดร่วมกับชาวไมเกรน จะเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นไมเกรนเรื้อรังได้ มากกว่า 2 ใน 3 ของชาวไมเกรน มักมีโรคนอนไม่หลับร่วมด้วย และสามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นไมเกรนเรื้อรังได้

ขั้นตอนการถอนยาแก้ปวดไมเกรน เขาทำยังไงกันนะ?

ขั้นตอนการถอนยาแก้ปวดไมเกรน เขาทำยังไงกันนะ?

เข้าชม 16 ครั้ง

ทานยาแก้ปวดไมเกรนมากกว่า 15 วันต่อเดือน เสี่ยงภาวะสมองติดยาแก้ปวดที่จำเป็นต้องถอนยาแก้ปวดไมเกรนที่ติดอยู่ แต่ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ